Masterclass "Moedige gesprekken voor productieve resultaten”
Inclusie ontstaat niet vanzelf. Het vraagt moed om verschil bespreekbaar te maken, kwetsbaarheden te erkennen en tegelijk constructief te blijven. In de interactieve masterclass van Vivian Acquah: ‘Navigeer door moedige gesprekken voor productieve resultaten’ onderzochten deelnemers hoe je lastige gesprekken niet alleen aangaat, maar ook inzet als motor voor vertrouwen, samenwerking en inclusie.
Centraal stond het 5R-model dat houvast biedt bij zulke gesprekken: reflectie, regulering, ‘ready’ zijn, reactie en (waar nodig) reparatie. De middag werd georganiseerd in samenwerking met Zilveren Kruis (Achmea) en bood deelnemers reflectie, taal én oefening om precies dat te doen.
Opening: het ongemakkelijke gesprek als beginpunt
De middag werd geopend door Saïda Taouil namens Agora Network. In haar welkomstwoord benoemde ze dat het thema van de bijeenkomst rechtstreeks raakt aan het fundament van een inclusieve arbeidsmarkt. “We hebben deze gesprekken nodig om te zien waar we wel en niet inclusief zijn. Niet alleen in teams of systemen, maar ook in onze persoonlijke relaties en loopbanen.”
Ook Zilveren Kruis benadrukte het belang van deze thematiek. Xenia Schönveld, HR-manager en business owner diversiteit en inclusie, sprak over het belang van structurele inzet op inclusie en gelijkwaardigheid. “We moeten erkennen dat we het nog niet goed doen. Er is nog ongelooflijk veel werk te verzetten.”
Ze gaf aan dat inclusie geen puur HR-thema is, maar een organisatiebrede verantwoordelijkheid. In multidisciplinaire teams werkt men aan structurele veranderingen, bijvoorbeeld via leiderschapstrajecten, medewerkersonderzoeken en concrete faciliteiten zoals stilte- en gebedsruimtes op kantoor. “We willen ruimte maken voor iedereen, ongeacht achtergrond, leeftijd of identiteit. Dat begint met het aangaan van het echte gesprek, ook als het schuurt.”
Vivian Acquah: “Er is meer in ons dan wat zichtbaar is”
Vivian Acquah, gecertificeerd inclusiestrateeg, nam de groep mee in haar visie op inclusieve samenwerking. Ze begon met een uitnodiging: “Neem jezelf mee deze sessie in. Maar heb ook respect voor elkaar. Soms zullen we het hebben over dingen die gevoelig liggen. Dat is oké. We zijn hier om te leren.”
Met humor en energie daagde ze de zaal uit om actief deel te nemen. “Moedige gesprekken zijn spannend omdat je nooit zeker weet hoe de ander zal reageren. Het voelt soms alsof je de hol van de leeuw binnenstapt, met een blinddoek op.” Toch, benadrukte ze, is het juist dat ongemak waar groei ontstaat.
In haar uitleg verwees Acquah naar wat ze noemt de onderkant van de ijsberg. “We zien iemands functie of gedrag, maar weten vaak niet wat daaronder leeft: iemands geschiedenis, opvoeding, culturele bagage of eerdere ervaringen met uitsluiting.” Minderheidsstress, bijvoorbeeld, is niet altijd zichtbaar. Maar het beïnvloedt wél hoe iemand zich in een gesprek beweegt.
Om dat beter te begrijpen, nodigde ze de groep uit om stil te staan bij hun eigen stressresponsen. In spannende situaties, zoals een confronterend gesprek, kun je instinctief reageren vanuit fight, flight, freeze of fawn: vechten, vluchten, verstijven of pleasen. “Als je niet herkent hoe jouw systeem reageert, neem je dat onbewust mee het gesprek in,” aldus Acquah. “Maar als je leert reguleren, creëer je ruimte om echt te luisteren en te verbinden.”
De 5 R’s van moedige communicatie
Om deelnemers houvast te geven introduceerde Acquah haar model voor moedige gesprekken, bestaande uit vijf elementen:
- Reflectie: wat is jouw intentie? Waar kom jij vandaan in dit gesprek?
- Regulering: herken je je eigen stressreacties (fight, flight, freeze, fawn)?
- Ready zijn: bereid je het gesprek goed voor, met meerdere scenario’s in gedachten?
- Reactie: hoe geef je ruimte aan de ander om te reageren? Hoe neem je zelf feedback aan?
- Reparatie: hoe herstel je wanneer het gesprek schade heeft veroorzaakt?
Ze onderstreepte dat we vaak in een primitieve stressreactie schieten wanneer een gesprek spannend wordt. “Maar daar schuilt ook een kans. Als je leert pauzeren, ademhalen, terugkeren naar je intentie, dán kun je vanuit verbinding communiceren. Ook over ongemak.”
Oefenen met scenario’s
Na het plenaire deel gingen de deelnemers in duo’s aan de slag met praktijkvoorbeelden, uitgewerkt op kaartjes. Elk scenario vroeg om reflectie én actie: wat gebeurt er, wat zou jij doen en welke van de 5 R’s pas je toe?
De casussen varieerden van biculturele medewerkers die structureel overwerken uit angst voor negatieve beeldvorming tot performance reviews waarin geen enkele medewerker met een migratieachtergrond werd voorgedragen.
Een deelnemer merkte op: “We zeggen vaak: ze hebben minder ambitie. Maar wat als we te weinig moeite doen om hun ambitie te zíen?”
Een ander zei: “Soms stopt een gesprek zodra iemand zegt: 'we moeten op kwaliteit selecteren, niet op achtergrond.' Terwijl daar juist het gesprek moet beginnen. Wat bedoel je precies met kwaliteit? Welke beelden spelen mee?”
In de nabespreking werd ook het belang benoemd van nieuwsgierigheid: “Niet meteen invullen, maar doorvragen. Waarom zegt iemand wat hij zegt? Welke ervaring of overtuiging ligt daaronder?”
Diversiteitsmoeheid? Of juist scherpte?
Tijdens de plenaire terugkoppeling werd ook aandacht besteed aan mensen die kritisch zijn op diversiteit en inclusie. Acquah: “Sommige mensen denken dat wie kritisch is, automatisch tegen is. Maar dat is niet altijd zo. Die kritische noot, óók als hij ongemakkelijk voelt, houdt ons scherp. Het hoort erbij.”
Ze benadrukte dat inclusie niet alleen gaat over het omarmen van mensen die vóór zijn, maar ook over het betrekken van mensen die twijfelen, moe zijn of worstelen met het onderwerp. “Inclusie betekent ook: ruimte maken voor verschillende perspectieven. Juist dan kan er echte beweging ontstaan.”
Wat nemen we mee?
In de afronding van de middag werd duidelijk hoezeer het thema resoneerde bij de aanwezigen. De masterclass had niet alleen taal en structuur gegeven voor het voeren van moedige gesprekken, maar ook herkenning en gedeeld bewustzijn gebracht. Deelnemers gaven aan bewuster te zijn geworden van hun eigen reacties in spannende situaties en voelden zich gesterkt om met meer rust en voorbereiding het gesprek aan te gaan.
Het 5R-model biedt hiermee ook voor de toekomst houvast om complexe situaties te ontleden en handvatten om daadwerkelijk in beweging te komen. Er ontstond een gedeeld besef dat je het voeren van moedige gesprekken kunt oefenen én dat je daarin niet alleen staat.
Vivian Acquah sloot af met een krachtige boodschap: “Oefen je moedspier. Blijf proberen. Dat is de enige weg.”
In de bijlage vinden jullie de presentatie van de masterclass. Daarnaast delen we hierbij ook de link naar het mini-audioboek dat Vivian tijdens de masterclass als cadeau heeft weggegeven. Ook delen we een hand-out met aanvullende informatie en concrete handvatten om moedige gesprekken verder te oefenen in de praktijk.
 
 
Bouw mee aan onze online-community
|
