‘Ik ben van Surinaamse afkomst, een nazaat van Afrikaanse tot slaaf gemaakten en contractarbeiders uit India, een mix van meerdere werelden’. Het is een diep trotse introductie van Stephan Lallhit, Senior Associate People and Organization bij PwC Nederland. In deze functie begeleidt hij klanten in verandertrajecten en is daarnaast actief lid van Connected Cultures, het interne culturele diversiteitsnetwerk van de organisatie. Vandaag, 1 juli is voor hem een belangrijke Surinaamse feestdag: Keti Koti, het feest van vrijheid, de dag die de afschaffing van de slavernij in Suriname in 1863 markeert. 
Voor zijn moeder is het een dag vol blijdschap. 'Voor haar is het belangrijk om te vieren dat we in vrijheid leven en de periode van slavernij achter ons ligt', vertelt Stephan. Hij genoot met haar van het samen zijn met zoveel mensen, vrienden en familie en de uitbundige vrolijkheid die iedereen uitstraalde.' Naarmate ik ouder werd, kwam ook het bewustzijn van de diepere betekenis van 1 juli: de ketenen (keti) die breken (koti)'. Stephan blijft even stil, om de ware betekenis van deze twee woorden door te laten dringen: mensen die geketend waren en geen vrijheid kenden.
 
Spiegelfunctie en reflectie 
Keti Koti heeft voor hem een spiegelfunctie: ‘Ik vind het belangrijk om te kijken naar mezelf en te beseffen hoe het komt dat ik hier sta.’ Hij is zich met name op deze dag sterk bewust van de strijd die zijn voorouders hebben geleverd. ‘Zonder hun geloof in vrijheid en overlevingsstrijd stond ik hier niet’. Dat geldt zowel voor mijn voorouders die in slavernij hebben geleefd, als die onder contractarbeid geploeterd hebben om te overleven. ‘Het is de dag dat we met zijn allen stilstaan bij het feit dat we vandaag de dag dankzij hun in vrijheid kunnen leven. Dat mag nooit vergeten worden’. Het geeft hem een gevoel van immense dankbaarheid. Sinds 2009 vindt in het Oosterpark de jaarlijkse viering van Keti Koti plaats, een herdenking die voorafgaat aan het feest der vrijheid. ‘Zo wordt ook een link gelegd met waar we vandaag de dag staan, hoe de wereld er nu uitziet, die reflectie is belangrijk voor mij’. Hij kijkt naar zijn eigen rol in de samenleving, zowel in het sociale leven als op zijn werk. 
 
Vanuit Connected Cultures wordt expliciet aandacht besteedt aan de culturele feestdagen. Met Keti Koti werd in het voorgaande jaar een speech gehouden om uitleg te geven wat deze dag betekent, naast de viering met lekker eten en drinken uitgedeeld door vrouwen in Koto (een culture klederdracht die met name op feestdagen gedragen wordt). Die aandacht draagt bij aan kennis over de Nederlandse geschiedenis en dus meer begrip over de betekenis van deze dag voor mensen met een Surinaamse en Antilliaanse achtergrond, dat is voor hem belangrijk.
 
‘Verantwoordelijkheid van ons allen’ 
Het verhaal dat zijn voorouders geen vrijheid hebben gekend en wat dat vandaag de dag voor hem betekent, daarin is hij soms nog behoudend. De twijfel of anderen zijn verhaal en de waarde van het vieren van deze dag begrijpen maken dat hij het nog steeds moeilijk vindt om er op het werk zelf over te beginnen. ‘Ik ben mij zo bewust van mijn wortels.’ De vragen die gesteld worden raken hem daardoor persoonlijk, en zijn voor hem niet altijd makkelijk te beantwoorden. ‘Hoe moet ik uitleggen wat ik voel wanneer ik bijvoorbeeld dans op de traditionele klanken van de Surinaamse muziek tijdens de viering? Dat ik mij op dat moment sterk verbonden voel met de mensen die mij voor zijn gegaan kan ik moeilijk uitleggen’. Hij geeft tegelijkertijd aan dat juist dat verhaal beter zichtbaar moet worden. ‘Ja ik weet het, daar kan ik nog echt meer winst behalen. Door vragen als ‘Is het niet al heel lang geleden?’ en de dood van George Floyd die vele antiracisme demonstraties tot gevolg had merkt hij dat er nog een lange weg te gaan is. ‘Door de recente ontwikkelingen zijn de zere plekken overduidelijk zoals het bestaan van etnisch profileren, de beperkte aandacht voor de multiculturele samenleving in het onderwijs en het gebrek aan culturele diversiteit in de bestuurskamers. Het is een verantwoordelijkheid van ons allen hoe we met elkaar omgaan. Daarin is de dialoog belangrijk, maar vooral ook belangrijk dat die van beide kanten komt, niet alleen van de collega met een culturele achtergrond’
 
Het Connected Cultures netwerk speelt hierin een belangrijke rol. ‘Het is voor mij een fijne plek waaruit ik kracht en support haal. Een veilige omgeving die handvaten biedt om de dialoog aan te gaan met de gehele organisatie en bewustwording te creëren.’
 
‘Voor de generatie na mij’
Hij vindt het belangrijk om te zorgen voor dat stukje bewustzijn en zich meer uit te spreken. ‘Ik doe het voor de generatie die na mij komt, dat zij het gevoel van anders zijn niet hoeven te ervaren.
Zijn moeder zegt dat hij trots moet zijn en moet genieten dat we dit kunnen vieren. Dat is ook wat hij elk jaar doet, het maakt niet uit of hij in het park staat, op het plein, of op zijn werk is. Hoewel Stephan niet altijd vrij is op 1 juli zorgt hij wel dat hij een moment plant voor herdenken en vieren. ‘Hoe dan ook begin ik de dag met het bellen van mijn moeder, om haar een fijne Keti Koti te wensen want ik weet dat ze al vroeg op stap gaat om in het Oosterpark aanwezig te zijn. Ook laten we elkaar zien dat we aan elkaar denken op deze dag en wensen we in de groepsapp van de familie elkaar een fijne Keti Koti viering toe’. 
 
Ook al zijn ze niet bij elkaar weten ze dat ze elk even stil staan bij de betekenis van deze dag. De een doet dat met een uitbundige viering, de ander in stilte met herdenking en blijheid in het hart. 'Met Keti Koti vier ik dat ik hier sta op deze dag dankzij de kracht van mijn voorouders die een toekomst in vrijheid voor ogen bleven houden’

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 
Op 1 juli 1863 schaft Nederland de slavernij af in Suriname en op de Nederlandse Antillen. Die dag wordt sindsdien als feestdag gevierd. De naam Keti Koti stamt uit het Sranantongo en betekent Ketenen Gebroken. Na de afschaffing van de slavernij waren de voormalig tot slaaf gemaakten nog tien jaar verplicht om tegen betaling onder contract te werken op de plantages tot 1873. Om de arbeid op de plantages op te vangen na deze periode werd in de jaren daarna, tot 1939 door Nederland contractarbeiders aangevoerd uit China, India en Java.
 
In Nederland wordt Keti Koti vooral in de grote steden gevierd. Een bekende herdenkingsplek is het Oosterpark in Amsterdam, waar sinds 1 juli 2002 het Nationaal Monument Slavernijverleden staat.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------